Slimme, ambitieuze ambtenaren zijn goud waard. Ze zijn creatief, sociaal en gedreven om een verschil te maken in de samenleving. Ze zijn gemotiveerd uit zichzelf en worden heel blij van tastbare resultaten. Het zijn collega’s waar je graag mee samenwerkt.
Maar de arbeidsmarkt, ook binnen de overheid, staat op z’n kop. Werknemers die al jaren op hun plek zaten, vertrekken plotseling. En nieuwe medewerkers blijven steeds vaker maar kort.
Deze dynamiek leidt tot een vicieuze cirkel: het vinden van nieuwe medewerkers kost veel tijd en energie, en als je ze niet kunt behouden, moet je steeds opnieuw beginnen. Er vallen gaten in organisaties, die je natuurlijk niet langdurig kunt opvullen met de zittende medewerkers. Dan toch maar weer inhuren?
Tja…
Het behoud van goed personeel moet topprioriteit zijn. Het is immers veel efficiënter om huidige medewerkers tevreden en betrokken te houden dan voortdurend nieuwe collega’s te moeten inwerken en trainen. Wat je door de voordeur binnenhaalt, wil je niet via de achterdeur weer kwijtraken.
Dit artikel geeft je inzicht in de redenen voor uitval en vertrek van de fijnste collega’s. Het komende kerstreces is een goed moment om na te denken en van een afstandje naar jouw werk en organisatie te kijken. Wat zou je volgend jaar anders willen zien?
De cijfers spreken voor zich
Recent onderzoek (van bijvoorbeeld het A&O-fonds Provincies en A&O-fonds Gemeenten) laat zien hoe spannend de situatie is:
- 1 op de 5 vacatures is moeilijk te vervullen, wat de dienstverlening onder druk zet.
- Zowel provincies als gemeenten staan voor grote uitdagingen om te blijven investeren in toekomstgericht personeelsbeleid.
- Ziekteverzuim stijgt, waarbij vooral langdurig verzuim toeneemt. Dit wordt vooral veroorzaakt door werkdruk en stress.
De arbeidsmarkt binnen de overheid is uitdagend. Natuurlijk is verandering van baan op zijn tijd gezond. En tegelijkertijd: een gebrek aan continuïteit in organisaties brengt organisaties in de problemen.
Maar ook voor de medewerkers zelf is het slim om je af te vragen of vertrekken wel de oplossing is. Sommige uitdagingen kom je namelijk overal, bij elke overheidsorganisatie, tegen. Jezelf ontwikkelen, zodat je goed kunt omgaan met deze uitdagingen, is vaak een slim idee.
Waarom vertrekken slimme, ambitieuze ambtenaren?
Ondanks hun goede motivatie, vinden slimme, ambitieuze ambtenaren niet altijd wat ze zoeken in hun werk bij de overheid.
Wat zijn de belangrijkste redenen voor hun vertrek (of uitval)?
Op basis van ons werk met ambtelijke professionals en aanvullend onderzoek hebben we inzicht gekregen in waarom ambtenaren overwegen te vertrekken. Hieronder de belangrijkste redenen:
- Teleurstellende resultaten
Overheidsprojecten zijn vaak complex en langdurig. Na jaren hard werken worden projecten gestopt of het moet ineens helemaal anders. Stilstand van projecten komt veel te vaak voor. Besluiten blijven uit, anderen werken niet mee. “Trekken aan een dood paard” is een gevoel dat natuurlijk geen voldoening geeft.
- Niet voldoende uit de verf komen in je functie
Je doet je werk goed, maar na een tijdje wordt het een beetje saai. Je merkt dat je bepaalde talenten niet kwijt kunt. Dat gaat wringen. Het goede nieuws is: vaak zijn er uitstekende kansen in organisaties om andere taken (tijdelijk) te doen. Leidinggevenden die daarvoor openstaan en meewerken, ook al zijn ze bang dat er dan gaten vallen, zijn goud waard.
- Er wordt niet naar je geluisterd, of beloftes worden niet nagekomen
Professionals zijn net mensen . Dus het is heel normaal dat je als ambtenaar gezien en gehoord wil worden. Medewerkers die gewoon hard werken ervaren vaak dat ze weinig aandacht krijgen. Hun goede ideeën komen niet verder. Beloftes (bijvoorbeeld voor een promotie) worden niet nagekomen. De luidste roepers krijgen wel hun zin.
- Onbalans tussen werk en privé
Veel ambitieuze ambtenaren werken ’s avonds of in het weekend door om achterstallige taken af te ronden. Dat is af en toe niet erg, maar het moet natuurlijk niet ten koste gaan van gezinsleven en ontspanning. Ben je ambitieus dan loopt je werkdruk vaak steeds verder op en dit leidt uiteindelijk tot uitval.
- Politieke onrust, vreemde eisen en te hoge ambities vanuit het bestuur
De politiek legt steeds meer druk op ambtenaren. Kiezers verwachten snelle resultaten. Onrust in de politiek werkt door in onrust in colleges en onrust in de ambtelijke organisatie. Dit leidt tot een werkklimaat waarin haast en chaos de boventoon voeren. Het gevolg is een gebrek aan focus en realiteitszin.
- Frequente wisseling van leidinggevenden
Leidinggevenden maken een groot verschil voor professionals. Als je 3 leidinggevenden hebt in 4 jaar is het onmogelijk om samen te bouwen aan een prettig werkklimaat. Elk jaar een nieuwe leidinggevende is helaas heel normaal in overheidsland.
- Belangrijke nieuwe reden: omdat het kan en omdat iedereen vertrekt
Al in 2017 schreef ik artikelen als deze over uitvallende en vertrekkende ambtenaren. De arbeidsmarkt is sindsdien drastisch veranderd. Er zijn op dit moment zoveel vacatures. Vertrekken is makkelijk geworden. Bovendien zie je zoveel anderen vertrekken. Ben jij dan de enige gekke Henkie die blijft? Weggaan is besmettelijk (en niet altijd slim).
Hoe behoud je talentvolle medewerkers?
De overheid heeft goud in handen met slimme, ambitieuze ambtenaren. Zij willen graag werken aan betekenisvolle projecten en bijdragen aan de samenleving. In deze tijd waarin steeds meer mensen op zoek zijn naar zinvol werk, biedt de publieke sector volop mogelijkheden om talent te binden.
Dit hebben slimme, ambitieuze ambtenaren nodig:
- Uitdagingen en mogelijkheden om te groeien.
- Betrokkenheid en een gevoel van verbinding.
- Erkenning en een eerlijke beloning.
- Zichtbare resultaten en het gevoel dat hun werk zinvol is.
- Steun en duidelijkheid van het management.
Focus op vereenvoudiging, kiezen en resultaten
De complexiteit van het werk bij de overheid is de afgelopen jaren enorm toegenomen. Dit maakt het moeilijk voor ambtenaren om gefocust te blijven en resultaten te behalen. Maak duidelijke keuzes en blijf langere tijd bij die keuzes.
Houd het oog op het doel en help elkaar als het allemaal stroef en lastig gaat. Samenwerken en samen oplossingen zoeken werkt. Niks is zo vervelend als het idee hebben dat je het allemaal zelf moet oplossen.
Groei en ontwikkeling is belangrijker dan ooit. Het is aan de ambtenaren zelf om deze kansen te benutten en aan de leidinggevenden om hen hierin te ondersteunen.
Tot slot: wat kun je zelf doen als ambitieuze ambtenaar?
Vanuit De Succesvolle Ambtenaar ondersteunen en inspireren wij ambtenaren om hun eigen baan leuker, interessanter en succesvoller te maken.
Het boek ‘Ambtenaar met Ambitie’ is er speciaal voor jou. Het staat vol met praktische adviezen en leest lekker weg. Ideaal voor onder de kerstboom.
Je kunt het boek bestellen via jouw eigen boekhandel of online boekwinkels, zoals managementboek.nl.
Fijne dagen en tot volgend jaar!
Groetjes van Ester Oude Nijhuis
Dankjewel Linda Ursem, voor weer een prachtige en rake illustratie!
